Máy nông nghiệp MACHITECH

Bí quyết gieo và chăm sóc mạ cấy phòng chống rét đậm rét hại

Thứ Bảy, 31/01/2026
NGUYỄN TRUNG HIẾU
Bí quyết gieo và chăm sóc mạ cấy phòng chống rét đậm rét hại

Trong sản xuất lúa, rét đậm rét hại là yếu tố thời tiết bất lợi thường xuyên xảy ra, đặc biệt ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ, làm mạ sinh trưởng chậm, thậm chí bị chết hàng loạt nếu gieo và chăm sóc không đúng cách. Vì vậy, việc nắm vững bí quyết gieo và chăm sóc mạ cấy trong điều kiện rét đậm rét hại là yếu tố then chốt giúp bà con bảo vệ mạ, đảm bảo đủ cây cấy và tạo tiền đề cho vụ lúa đạt năng suất cao.

Tầm quan trọng của việc gieo mạ đúng kỹ thuật trong mùa rét

Mạ là giai đoạn khởi đầu của cây lúa, quyết định phần lớn khả năng sinh trưởng về sau. Khi gặp rét đậm rét hại, mạ thường chậm phát triển, lá chuyển màu vàng nhạt, rễ kém phát triển và sức chống chịu suy giảm. Nếu gieo mạ không đúng thời điểm hoặc chăm sóc không phù hợp, tỷ lệ mạ sống thấp sẽ dẫn đến thiếu mạ cấy, kéo theo việc cấy dặm nhiều lần và làm giảm năng suất cuối vụ. Do đó, gieo mạ đúng kỹ thuật trong mùa rét không chỉ giúp bảo vệ cây non mà còn góp phần ổn định lịch thời vụ và giảm chi phí sản xuất cho bà con.

Lựa chọn thời điểm gieo mạ để tránh rét đậm rét hại

Thời điểm gieo mạ cần được tính toán kỹ lưỡng dựa trên dự báo thời tiết và lịch thời vụ của từng địa phương. Bà con nên tránh gieo mạ khi nhiệt độ trung bình ngày xuống dưới mười lăm độ C vì đây là ngưỡng nhiệt độ bất lợi cho quá trình nảy mầm và sinh trưởng ban đầu của cây lúa. Việc chọn những ngày có nắng nhẹ, trời khô ráo để gieo mạ sẽ giúp hạt giống nhanh nảy mầm và mạ phát triển đều hơn. Trong trường hợp dự báo có đợt rét kéo dài, bà con có thể lùi thời gian gieo mạ hoặc áp dụng các biện pháp che phủ để hạn chế tác động của giá rét.

Bí quyết gieo và chăm sóc mạ cấy phòng chống rét đậm rét hại 2

Chuẩn bị nền gieo mạ đảm bảo giữ ấm và thoát nước tốt

Nền gieo mạ cần được làm đất kỹ, tơi xốp và bằng phẳng để hạt giống tiếp xúc đều với đất và dễ nảy mầm. Đất gieo mạ nên là đất thịt nhẹ hoặc đất phù sa, có khả năng giữ ẩm nhưng không bị úng nước. Trước khi gieo, bà con nên bón lót phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ vi sinh để vừa cung cấp dinh dưỡng ban đầu cho mạ, vừa giúp nền đất giữ nhiệt tốt hơn trong những ngày lạnh. Việc xử lý hạt giống bằng cách ngâm nước ấm và ủ đúng kỹ thuật cũng giúp tăng tỷ lệ nảy mầm và giảm nguy cơ nhiễm bệnh trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Che phủ giữ ấm cho mạ trong những ngày rét đậm rét hại

Che phủ là biện pháp quan trọng và mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc bảo vệ mạ trước rét đậm rét hại. Bà con có thể sử dụng nilon trong suốt, lưới che hoặc rơm rạ khô để che phủ luống mạ, nhằm giữ nhiệt và hạn chế sương muối vào ban đêm. Khi thời tiết có nắng vào ban ngày, việc mở lớp che phủ giúp mạ quang hợp tốt hơn và hạn chế hiện tượng mạ vươn cao yếu ớt. Đến chiều tối, bà con cần che lại kịp thời để giữ ấm cho mạ trong suốt đêm lạnh.

Chăm sóc mạ đúng cách để tăng sức chống chịu với rét

Trong điều kiện rét đậm rét hại, việc tưới nước cho mạ cần được điều chỉnh hợp lý. Nước lạnh tưới trực tiếp vào luống mạ có thể làm giảm nhiệt độ của đất, khiến rễ mạ bị tổn thương và chậm phát triển. Vì vậy, bà con chỉ nên tưới giữ ẩm vừa phải và ưu tiên tưới vào những thời điểm có nắng ấm trong ngày. Khi mạ có biểu hiện sinh trưởng chậm hoặc lá nhạt màu, có thể bổ sung một lượng nhỏ phân lân hoặc phân bón lá phù hợp để kích thích bộ rễ phát triển và tăng khả năng chống chịu với rét.

Bí quyết gieo và chăm sóc mạ cấy phòng chống rét đậm rét hại 3

Phòng trừ bệnh hại mạ trong điều kiện thời tiết lạnh ẩm

Thời tiết lạnh và ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm bệnh phát sinh, gây hại nghiêm trọng đến mạ. Các bệnh thường gặp như nghẹt rễ, thối rễ hoặc nấm hại mạ có thể làm mạ chết rải rác hoặc thành từng đám nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Do đó, bà con cần thường xuyên kiểm tra ruộng mạ để phát hiện sớm các biểu hiện bất thường. Việc phòng bệnh là chính, kết hợp với sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng hướng dẫn khi cần thiết sẽ giúp hạn chế thiệt hại và bảo vệ mạ an toàn.

Luyện mạ trước khi cấy để thích nghi với điều kiện ngoài ruộng

Khi thời tiết bắt đầu ấm dần và rét giảm, bà con nên tháo dỡ dần lớp che phủ để mạ làm quen với điều kiện môi trường bên ngoài. Quá trình luyện mạ này giúp cây mạ cứng cáp hơn, hạn chế sốc nhiệt khi nhổ đem đi cấy. Mạ đạt tiêu chuẩn cấy thường có màu xanh khỏe, lá đứng, bộ rễ phát triển tốt và không bị sâu bệnh. Khi được cấy đúng kỹ thuật, mạ sẽ bén rễ nhanh, đẻ nhánh sớm và tạo nền tảng vững chắc cho ruộng lúa sinh trưởng ổn định.

Gieo và chăm sóc mạ cấy trong điều kiện rét đậm rét hại đòi hỏi bà con phải chủ động và tuân thủ chặt chẽ các biện pháp kỹ thuật ngay từ đầu vụ. Việc lựa chọn thời điểm gieo phù hợp, chuẩn bị nền mạ tốt, che phủ giữ ấm hợp lý, chăm sóc đúng cách và phòng trừ bệnh kịp thời sẽ giúp mạ khỏe, chống chịu tốt với giá rét. Khi mạ khỏe, ruộng lúa sau cấy sẽ sinh trưởng đồng đều, giảm chi phí dặm cấy và góp phần nâng cao năng suất cũng như hiệu quả sản xuất cho cả vụ lúa đông xuân.
 

Viết bình luận của bạn
Liên hệ với chúng tôi

Liên hệ